Sektörler
Batarya Pasaportu Rehberi (2027)
AB Batarya Tüzüğü (EU) 2023/1542 kapsamında 18 Şubat 2027'de zorunlu olan batarya pasaportu: kapsam, Ek XIII veri alanları, erişim katmanları ve hazırlık.
Batarya pasaportu, Avrupa Birliği'nin ilk zorunlu dijital ürün pasaportudur. Dayanağı ESPR değil, AB Batarya Tüzüğü (EU) 2023/1542'dir ve tarihi kesindir: 18 Şubat 2027. Bu tarihten sonra AB pazarına sürülen her EV bataryası, LMT (hafif ulaşım aracı) bataryası ve 2 kWh üzeri endüstriyel batarya için QR kod üzerinden erişilebilir bir pasaport zorunlu olacak.
Kapsam
| Batarya tipi | Pasaport zorunlu mu? |
|---|---|
| Elektrikli araç (EV) bataryası | Evet |
| LMT bataryası (e-scooter, e-bisiklet) | Evet |
| Endüstriyel batarya > 2 kWh | Evet |
| Endüstriyel batarya ≤ 2 kWh | Hayır |
| Taşınabilir / tüketici bataryası | Hayır |
| SLI bataryası | Hayır |
Veri gereksinimleri: Ek XIII
Batarya Tüzüğünün Madde 77'si pasaportu, Madde 78'i teknik tasarımı, Ek XIII'ü ise veri içeriğini düzenler. Battery Pass Konsorsiyumu yaklaşık 90 zorunlu veri özniteliği (kendi veri modelinde ~107 veri noktası) haritaladı. Erişim üç kademelidir:
Kamuya açık (QR'ı tarayan herkes)
- Batarya kimliği: model, kategori, kimya
- Üretici adı ve lokasyonu, üretim tarihi
- Ağırlık, kapasite, voltaj
- Karbon ayak izi değeri ve performans sınıfı (kg CO2e/kWh)
- Kobalt, lityum, nikel ve kurşun için geri dönüştürülmüş içerik payları
- Kritik hammaddeler ve tehlikeli maddeler
- Performans ve dayanıklılık parametreleri (anma kapasitesi, beklenen çevrim ömrü)
- Yaşam sonu toplama ve geri dönüşüm bilgileri
Meşru menfaat sahipleri (tamirci, yeniden üretici, ikinci yaşam operatörü, geri dönüşümcü)
- Detaylı malzeme bileşimi
- Söküm ve demontaj bilgisi, güvenlik önlemleri
- Birim bazlı dinamik veri: sağlık durumu (SoH), batarya durumu, kullanım kaynaklı performans verisi
Otoriteler, onaylanmış kuruluşlar ve Komisyon
- En derin erişim; detaylı test sonuçları ve uygunluk belgeleri
Bkz. batarya pasaportu Ek XIII veri alanları ve batarya sağlık durumu ve dinamik veri.
Aşamalandırma nüansları
Ek XIII alanlarının tamamı ilk günden dolu olmak zorunda değildir:
- Durum tespiti (due diligence) raporu: en geç Ağustos 2028. Batarya durum tespiti yükümlülükleri Regulation (EU) 2025/1561 ile iki yıl ertelenerek 18 Ağustos 2027'ye taşındı.
- Karbon ayak izi alanları: Madde 7'nin uygulama tarihlerini izler. EV bataryaları için karbon ayak izi metodoloji delegated act'i henüz kabul edilmedi; beyan yükümlülüğü bu gecikmeyle birlikte kayıyor.
- Geri dönüştürülmüş içerik alanları: Madde 8'i izler.
Temel yükümlülük henüz uygulanmıyorsa ilgili alan boş kalabilir — ancak pasaportun kendisi 18 Şubat 2027'de var olmak zorundadır.
Erişim hakları implementing act'i
Madde 77(9), Komisyonu "meşru menfaat sahibi" tanımını ve indirme/yeniden kullanım haklarını belirleyen implementing act'leri kabul etmekle yükümlü kılıyor; yasal son tarih 18 Ağustos 2026'ydı, güncel beklenti 2026 son çeyreği. Bu act, kısıtlı katmanlara kimin hangi koşulda erişeceğini netleştirecek. Bkz. erişim hakları ve roller.
Teknik ekosistem
Batarya tarafı, DPP alanının en olgun teknik ekosistemine sahip:
- BatteryPassDataModel (Battery Pass Konsorsiyumu, CC-BY-4.0): kanonik RDF/Turtle model; üretilmiş JSON Schema, OpenAPI, AAS XML ve JSON-LD context'leri. DIN DKE SPEC 99100 ile hizalı.
- Catena-X CX-0143: otomotiv veri alanında pasaportların dijital ikiz submodelleri olarak yayımlanması; EDC konektörleriyle transfer.
- IDTA AAS submodel şablonları (02035-1..7): Digital Nameplate, Product Carbon Footprint, Material Composition, Circularity ve diğerleri.
Bkz. AAS ve Catena-X ve veri modeli rehberi.
Hazırlık planı
- Kapsam testi: hangi ürünleriniz EV/LMT/>2 kWh tanımına giriyor?
- Veri boşluğu analizi: ~90 zorunlu öznitelikten kaçı bugün sisteminizde var?
- Hücre ve modül tedarikçileriyle veri anlaşması: kimya, menşe ve geri dönüştürülmüş içerik verisi genelde hücre üreticisindedir.
- Dinamik veri mimarisi: SoH ve kullanım verisi BMS'ten pasaporta nasıl akacak?
- Seri seviyesi tanımlayıcı ve QR: batarya birim seviyesinde serileştirilir; baskı/lazer işaretleme dayanıklılığı kritik.
- Erişim katmanı politikası: hangi rol hangi alanı görecek?
Bkz. batarya pasaportu nedir ve DPP pilot projesi.
Sık sorulan sorular
Batarya pasaportu tarihi ertelendi mi?
Hayır. 18 Şubat 2027 tarihi Komisyonun Mayıs 2026 uygulama güncellemesinde yeniden teyit edildi. Ertelenen şey batarya durum tespiti yükümlülükleriydi (18 Ağustos 2027'ye).
Batarya pasaportu ESPR kapsamında mı?
Hayır, ayrı bir tüzükten doğuyor. Ancak AB DPP Registry çoklu rejime hizmet edecek şekilde tasarlandı ve batarya pasaportları da bu altyapıyı kullanacak.
Sağlık durumu (SoH) verisini gerçekten canlı mı vermem gerekiyor?
Ek XIII, birim bazlı dinamik veriyi meşru menfaat sahiplerine açar. Uygulamada bu, BMS verisinin periyodik olarak pasaporta yazılmasını gerektirir; gerçek zamanlı akış zorunlu değildir.
Türkiye'den batarya veya batarya paketi ihraç ediyorum. Beni bağlar mı?
Evet, ürün AB pazarına sürülüyorsa. Hukuki muhatap ithalatçı olsa da hücre kimyası, menşe ve karbon verisini sağlaması beklenen taraf üretici olacaktır.
2 kWh sınırı paket bazında mı hücre bazında mı?
Sınır, piyasaya sürülen endüstriyel bataryanın anma enerjisi üzerindendir — yani paket/sistem seviyesinde değerlendirilir.
