Başlangıç
DPP Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Dijital Ürün Pasaportu hakkında en çok sorulan 30 soru ve kısa, net cevapları. Zorunluluk tarihleri, kapsam, maliyet, veri, QR ve gümrük.
Bu sayfa, Dijital Ürün Pasaportu üzerine bize en sık gelen soruları ve kısa cevaplarını topluyor. Daha derin anlatım için DPP rehberine, mevzuat için ESPR rehberine, terimler için sözlüğe bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Dijital Ürün Pasaportu tam olarak nedir?
Bir ürünün kimliğini, malzeme bileşimini, çevresel performansını, uyum belgelerini ve yaşam sonu talimatlarını tek bir yapılandırılmış dijital kayıtta toplayan sistemdir. Ürün üzerindeki bir QR kod, Data Matrix veya NFC etiketi üzerinden erişilir.
DPP ne zaman zorunlu olacak?
Hukuken bugün sabit olan tek tarih 18 Şubat 2027: EV, LMT ve 2 kWh üzeri endüstriyel bataryalar için batarya pasaportu. ESPR ürün gruplarında zorunluluk, ilgili delegated act kabul edildikten sonra 18–36 aylık geçiş süresi dolduğunda başlar — demir-çelikte tahminen 2027–2028, tekstilde 2028–2029.
2026'da DPP zorunlu mu?
Hayır. 2026, AB DPP Registry'nin devreye girdiği ve standartların yayımlandığı altyapı yılıdır. Ürün seviyesinde zorunluluk 2027'de batarya ile başlar.
Hangi ürünler kapsama giriyor?
ESPR Çalışma Planı altı öncelikli grup belirledi: demir-çelik, alüminyum, tekstil/hazır giyim, lastik, mobilya ve yataklar. Ayrıca iki yatay tedbir (onarılabilirlik skoru, EEE geri dönüştürülmüş içerik) ve eski Ecodesign Direktifi'nden devralınan enerji ile ilgili ürünler var. Bataryalar ayrı bir tüzükten geliyor.
Türkiye'den ihracat yapıyorum, bu beni bağlar mı?
Evet. Yükümlülük ürünün AB pazarına sürülmesine bağlıdır. Hukuki muhatap AB'deki ithalatçı veya yetkili temsilci olsa da, veri talebi sözleşme yoluyla üreticiye iner. Bkz. Türkiye rehberi.
Sorumluluk kimde?
Ürünü AB pazarına süren ekonomik operatörde. AB dışı üretici için bu pratikte ithalatçı veya yetkili temsilcidir. Teknik işletim bir servis sağlayıcıya devredilebilir, hukuki sorumluluk devredilemez.
KOBİ'ler muaf mı?
Genel bir muafiyet yok. Bazı özel hükümlerde (örneğin satılmayan ürünlerin imhası yasağı) mikro ve küçük işletmeler muaftır, ancak DPP için böyle bir muafiyet öngörülmemiştir. Bkz. KOBİ rehberi.
Mevcut QR kodum yeterli mi?
Genellikle hayır. Pazarlama QR'ı bir web sayfasına gider. DPP standart bir tanımlayıcı şeması, makine-okunabilir veri, erişim katmanları, sürümleme ve registry kaydı ister. Bkz. DPP ile barkod ve QR farkı.
Hangi veri taşıyıcıyı kullanmalıyım?
EN 18220 QR, Data Matrix, NFC ve RAIN RFID'ye izin verir; en az bir taşıyıcı ücretsiz, uygulamasız ve akıllı telefonla okunabilir olmalıdır. Pratikte varsayılan QR koddur. Bkz. QR kod tasarımı.
Pasaportu model bazında mı, birim bazında mı tutmalıyım?
Delegated act belirler. Tekstilde model/parti seviyesi beklenirken, bataryada birim seviyesi zorunludur. Birim seviyesi serileştirme ve baskı maliyeti getirir. Bkz. granülarite seçimi.
Verilerimi rakiplerim görecek mi?
Hayır. Yalnızca kamu katmanı herkese açıktır. Reçete, tedarikçi listesi ve maliyet gibi veriler kısıtlı katmanlarda kalır ve yalnızca yetkili rollere açılır. Bkz. kısıtlı veri katmanları.
Pasaportu ne kadar süre yayında tutmalıyım?
Ürünün beklenen ömrü boyunca. EN 18221 saklama ve arşivleme kurallarını, yedekleme servis sağlayıcıları ise operatörün ortadan kalkması hâlinde sürekliliği tanımlar.
DPP ne kadara mal olur?
Yalnız-uyum kurulumları yılda 15.000 €'nun altında kalabilir; kurumsal projeler 100.000 €'yu aşar. Pasaport başına 0,50–2,00 €, QR baskısı birim başına 0,02 €'nun altındadır. Küçük markalar için ilk yıl 2.500–10.000 € tipiktir. Bkz. maliyet rehberi.
En büyük maliyet kalemi hangisi?
Yazılım değil, tedarikçiden veri toplama emeği. Özellikle tier-2 ve tier-3 tedarikçilerden elyaf menşei, geri dönüştürülmüş içerik ve enerji verisi almak projenin en uzun kalemidir.
AB DPP Registry'ye kayıt zorunlu mu?
Kapsamdaki ürünler için evet. Ürünü piyasaya sürmeden önce benzersiz tanımlayıcı registry'ye kaydedilmelidir. Registry pasaport içeriğini değil, tanımlayıcıyı ve barındırma adresini tutar. Bkz. Registry rehberi.
Gümrükte ne kontrol edilecek?
Beyan edilen emtia kodu ile registry'de kayıtlı tanımlayıcının eşleşmesi. Eşleşmezse ürünün serbest dolaşıma girişi engellenebilir. Bkz. gümrükte DPP kontrolü.
Uyumsuzluğun cezası nedir?
Yaptırımları üye devletler belirler; ESPR bunların etkili, orantılı ve caydırıcı olmasını şart koşar. Para cezasının yanında ürünün piyasadan çekilmesi ve kamu ihalelerinden geçici men mümkündür. Bkz. uyumsuzluğun maliyeti.
Karbon ayak izi vermek zorunda mıyım?
Ürün grubuna bağlı. Bataryada karbon ayak izi ve performans sınıfı kamu katmanındadır. Diğer gruplarda delegated act belirleyecektir; birçok markanın tedarik zinciri sözleşmesi bunu zaten talep ediyor. Bkz. karbon rehberi.
Hangi dilde yayımlamalıyım?
Ürünün satıldığı üye devletlerin dillerinde. Pratik yaklaşım, çekirdek veriyi dilden bağımsız kodlarla saklayıp sunum katmanında çevirmektir. Bkz. çok dilli pasaport.
Kendi sistemimi mi kurmalıyım, hazır çözüm mü almalıyım?
SKU sayınıza, iç kaynağınıza ve entegrasyon ihtiyacınıza bağlı. Uyum odaklı çoğu üretici için hazır platform daha hızlı ve ucuzdur. Bkz. kendin yap mı, satın al mı.
Nereden başlamalıyım?
Kapsam belirleme ve veri envanteri ile. Tek bir ürün ailesinde uçtan uca pilot, en hızlı öğrenme yoludur. Bkz. 90 günde DPP pilot projesi ve uyum kontrol listesi.
