Batarya Pasaportunda Erişim Rolleri ve Katmanlar

Batarya pasaportu tek bir sayfa değil, aynı verinin üç görünümüdür. AB Batarya Tüzüğü (EU) 2023/1542'nin 77. maddesi ve Ek XIII'ü, her özniteliği bir erişim grubuna atar: herkese açık olanlar, meşru menfaat sahiplerine ve Komisyona açık olanlar, yalnızca otoritelere ve onaylanmış kuruluşlara açık olanlar. Hangi alanın hangi katmanda olduğu Ek XIII veri alanları yazısında var; burada katmanların nasıl uygulanacağını ele alıyoruz.

Genel DPP erişim modelini DPP erişim hakları: kim neyi görür yazısı anlatıyor. Bataryada fark, dinamik verinin ve "meşru menfaat" kavramının tüzük metninde açıkça yer almasıdır.

Üç katman, örnek alanlar

Bir de yazma tarafı vardır: pasaportu oluşturan ve güncelleyen ekonomik operatör ile onun adına çalışan servis sağlayıcı. Yazma yetkisi ile okuma katmanı ayrı tasarlanmalıdır; bir tamirci söküm talimatını okur ama üretici verisini değiştiremez. Kamu katmanı EN 18220 ilkeleri gereği ücretsiz ve girişsizdir; kısıtlı katmanlar yalnızca doğrulanmış rollere açılır.

Implementing act neyi netleştirecek?

Madde 77, Komisyonu meşru menfaat sahibi kişileri, bunların erişim haklarını (görüntüleme, indirme, yeniden kullanma) ve pasaportun sunacağı işlevleri belirleyen implementing act'leri kabul etmekle görevlendirir. Yasal son tarih 18 Ağustos 2026'ydı; Eylül 2026 itibarıyla act yayımlanmadı ve yılın son çeyreğinde bekleniyor.

Act'i beklemek, tasarımı ertelemek anlamına gelmez. Tüzük metninde zaten sayılan roller (tamirci, yeniden üretici, ikinci yaşam operatörü, geri dönüşümcü) için rol tanımlarını kurun; act yayımlandığında listeyi genişletmek, sıfırdan kurmaktan kolaydır. Sektörler arası karşılığı olan EN 18239 kısıtlı veri katmanları ile aynı model kullanılabilir.

Rol nasıl doğrulanır?

Bir geri dönüşümcünün gerçekten geri dönüşümcü olduğunu üç yolla kanıtlarsınız:

1. Kayıt ve onay: platform üzerinden başvuru, belge yükleme, manuel onay. Küçük hacimde çalışır, ölçeklenmez.
2. Sektörel kimlik: AB'de atık işleme izni, OEM yetkili servis sözleşmesi veya meslek sicili gibi mevcut bir belgeye dayanmak. Belgenin geçerlilik tarihi erişim süresini belirler.
3. Doğrulanabilir kimlik bilgisi: rol atestasyonunun bir VC olarak sunulması; act'in tanımladığı rollerle eşleşen en ölçeklenebilir yol. Bkz. doğrulanabilir kimlik bilgileri ve DPP.

Hangi yol seçilirse seçilsin erişim süreli ve geri alınabilir olmalıdır: kalıcı yetki yerine belirli bir batarya veya filo için, belirli bir süreyle verilen belirteç. Rol doğrulama ile erişim yetkisi ayrı kayıtlardır: rol bir kez kanıtlanır, yetki batarya veya filo bazında verilir.

Dinamik veri ve gizlilik

Meşru menfaat katmanındaki SoH ve kullanım verisi, bataryayı araca ve dolayısıyla sürücüye bağlayabilir; bu noktada GDPR devreye girer. Tasarım kuralları: kişisel veriyi pasaporta yazmayın, konum taşımayın, toplulaştırılmış metrik kullanın. Ayrıntı için batarya sağlık durumu ve dinamik veri ve KVKK/GDPR ve DPP verisi yazılarına bakın.

Batarya yeniden amaçlandırıldığında erişim haritası da değişir: yeni pasaportun sorumlusu yeniden amaçlandırıcıdır, eski pasaport erişilebilir kalır. Bkz. ikinci yaşam bataryalar ve pasaportun devri.

Denetim izi ve sürümleme

Kısıtlı katmana yapılan her erişim kayda geçer: kim, ne zaman, hangi bataryaya, hangi alan grubuna, hangi gerekçeyle. Veri değişiklikleri üzerine yazılmaz; pasaport ekle-yalnız sürümlenir ve her sürüm imzalı bir anlık görüntü olarak saklanır. Bu, "2027'de ne yayımladınız" sorusuna otoriteye kanıtla cevap vermenizi sağlar. Mekanizma için denetim izi ve sürümleme, Madde 78'in kimlik doğrulama ve erişim kontrolü gereklilikleri için batarya pasaportu teknik tasarımı yazısına bakın.

Denetim izinin kendisi de kişisel veri içerir (geri dönüşümcü çalışanının kimliği gibi); saklama süresini ve erişimini politikaya bağlayın. Genel takvim ve hazırlık adımları batarya pasaportu rehberinde.

Sık sorulan sorular