Batarya
Batarya Pasaportu Teknik Tasarımı (Madde 78)
AB Batarya Tüzüğü Madde 78 batarya pasaportundan neler ister? Her gerekliliğin EN 1821x standartlarındaki karşılığı ve platform tasarımına yansıması.
AB Batarya Tüzüğünde Madde 77 batarya pasaportunun ne olduğunu, Madde 78 ise nasıl çalışacağını söyler: "teknik tasarım ve işletim için temel gereklilikler". Birkaç paragraflık bir maddedir; ama bir Dijital Ürün Pasaportu platformunun kimlik, erişim, saklama ve doğrulama mimarisini baştan sona belirler.
Tüzük, ESPR'den ve EN 1821x standartlarından önce yazıldığı için bu standartlara atıf yapmaz. Yine de gereklilikler birebir örtüşür: her Madde 78 cümlesinin bir standart karşılığı ve bir uygulama kararı vardır. Bu yazı o eşlemeyi çıkarıyor.
Madde 78 ne ister?
Maddenin gereklilikleri, sade bir dille şöyle özetlenebilir:
- Pasaport, diğer batarya pasaportlarıyla tam birlikte çalışabilir olmalı; veri açık standartlara dayanmalı, birlikte çalışabilir formatta ve satıcıya bağımlılık yaratmadan aktarılabilir olmalı (Madde 77 bunu açıkça ister).
- Veri makine-okunabilir, yapılandırılmış ve aranabilir olmalı.
- Tüketiciler, ekonomik operatörler ve diğer aktörler Ek XIII'teki erişim haklarına göre pasaporta ücretsiz erişebilmeli.
- Veriyi sorumlu operatör ya da onun yetkilendirdiği operatörler saklamalı; yetkilendirilen taraf veriyi gereğinden fazla işlememeli ve satmamalı.
- Sorumlu operatör ortadan kalksa veya AB'deki faaliyetini bitirse bile pasaport erişilebilir kalmalı.
- Veriye erişme, veri girme, değiştirme ve güncelleme hakları erişim haklarıyla sınırlanmalı.
- Verinin doğrulanabilirliği, güvenilirliği ve bütünlüğü sağlanmalı.
- Pasaport yüksek güvenlik ve gizlilik düzeyiyle tasarlanmalı, sahteciliğe karşı korunmalı.
Bunlara Madde 77'den gelen bir kural eklenir: pasaporta erişim, bataryanın üzerindeki QR kod üzerinden ve piyasaya süren operatörün verdiği benzersiz tanımlayıcıyla olur.
Gereklilik, standart, uygulama
| Madde 78 gerekliliği | EN 1821x karşılığı | Platform tasarımı |
|---|---|---|
| Benzersiz tanımlayıcı ve QR bağlantısı | EN 18219, EN 18220 | Digital Link URI, resolver, kalıcı kimlik alan adı |
| Birlikte çalışabilirlik, açık standart, yapılandırılmış veri | EN 18223, EN 18222, EN 18216 | Kanonik model, JSON-LD çıktısı, standart API |
| Erişim haklarına göre okuma ve yazma kontrolü | EN 18239, EN 18220 | Üç katman, rol tabanlı yetki, denetim izi |
| Kalıcılık ve operatörün ortadan kalkması | EN 18221 | Salt-ekleme sürümler, yedekleme servis sağlayıcısı, dışa aktarım |
| Doğrulama, güvenilirlik, bütünlük | EN 18246 | İmzalı sürüm anlık görüntüleri, VC veya eIDAS mühür |
| Güvenlik, gizlilik, sahtecilik önleme | EN 18246, EN 18239 | Kimlik doğrulamalı yazma, kişisel veri dışarıda, kopya QR analitiği |
Kimlik ve erişim
Tanımlayıcı kararı, pasaportun en kalıcı kararıdır: QR'a basılan tanımlayıcı bataryanın ömrü boyunca değişmez. EN 18219'un benzersiz tanımlayıcı kuralları küresel tekillik ve kalıcılığı, EN 18220 ise taşıyıcıyı ve uygulamasız, ücretsiz erişimi tanımlar. Madde 78'in "ücretsiz erişim" şartı, kamu katmanının kayıt istemeden ve uygulama gerektirmeden açılması demektir; kısıtlı katmanlar ise kimlik doğrulamasının arkasında kalır.
Veri modeli ve API'ler
"Açık standart, birlikte çalışabilir format, makine-okunabilir" üçlüsünün karşılığı çekirdek veri modeli ve standart API'lerdir. EN 18223 çekirdek veri modeli ortak alanları verir; batarya alanları bunun üzerine uzantı olarak biner. EN 18222 pasaport API'leri, pasaportu ve belirli bir sürümünü sorgulamayı standartlaştırır; denetim açısından en kritik operasyon sürüm sorgusudur. Ek XIII alanlarının hangi sözlükle adlandırılacağı ve JSON-LD ile AAS çıktılarının nasıl üretileceği Battery Pass veri modeli ve Catena-X yazısında.
Kalıcılık ve operatörün sonu
Madde 78'in en sert şartı budur: sorumlu operatör ortadan kalksa bile pasaport erişilebilir kalmalıdır. Bu, tek bir sunucunun ayakta kalmasından fazlasını gerektirir. EN 18221 veri saklama ve arşivleme saklama süresini ve arşiv biçimini tanımlar; veri kalıcılığı ve yedekleme sağlayıcıları yazısı ise alan adı, dışa aktarım ve bağımsız yedekleme sağlayıcısı üçlüsünü anlatır. Pasaport, batarya geri dönüştürüldüğünde sona erer; o âna kadar her sürüm okunabilir kalmalıdır.
Doğrulama, güvenlik ve katmanlar
"Doğrulanabilirlik, güvenilirlik ve bütünlük" şartı, verinin imzalanması ve değiştirilmediğinin kanıtlanması demektir. EN 18246 veri doğrulama ve bütünlük, doğrulanabilir kimlik bilgileri ve eIDAS mührü gibi kabul edilen yaklaşımları sıralar; uygulamada her sürüm yayımlandığı anda imzalanır ve önceki sürümler değişmez. Yazma hakları da erişim haklarıyla sınırlanır: kim hangi alanı güncelleyebilir, hangi rol yalnızca okur? Batarya için üç katmanın kime açıldığı batarya pasaportunda erişim rolleri yazısında.
Sık sorulan sorular
Madde 78, EN 1821x standartlarına uymayı zorunlu kılıyor mu?
Hayır; tüzük bu standartlara atıf yapmaz. Ancak gereklilikleri karşılamanın en güvenli yolu bu standartlardır ve ikincil mevzuatın onlara yaklaşması beklenir.
Batarya pasaportu için blockchain gerekli mi?
Hayır. Salt-ekleme sürümler ve imzalı anlık görüntüler, bütünlük ve değişmezlik şartını karşılar; dağıtık defter tüzüğün istediği bir şey değildir.
Pasaport sağlayıcım kapanırsa ne olur?
Madde 78 pasaportun erişilebilir kalmasını ister. Bunun için kendi kimlik alan adınız, düzenli dışa aktarım ve sözleşmeye bağlı bir yedekleme sağlayıcısı gerekir; sağlayıcı seçerken çıkış planını baştan isteyin.





