Bataryada Geri Dönüştürülmüş İçerik (Madde 8)

Geri dönüştürülmüş içerik payı, batarya pasaportunun kamu katmanında herkesin göreceği dört sayıdan oluşur: kobalt, lityum, nikel ve kurşun. Bu sayıların kaynağı AB Batarya Tüzüğü (EU) 2023/1542'nin 8. maddesidir ve madde, pasaporttan bağımsız kendi takvimiyle ilerler: önce belgeleme, sonra iki kademede asgari paylar.

Geri dönüştürülmüş içerik nasıl kanıtlanır yazısı gözetim zinciri modellerini genel olarak anlatıyor. Burada bataryaya özgü kapsamı, yüzdeleri ve kanıt zincirini ele alıyoruz.

Kapsam ve takvim

Belgeleme, batarya ile birlikte sunulan bir belgedir ve aktif malzemelerdeki payı ifade eder; kasadaki alüminyum veya kablodaki bakır bu hesaba girmez. Hesaplama ve doğrulama metodolojisi bir delegated act ile belirlenir; tüzük belgeleme tarihini bu act'in yürürlüğüne de bağladığından, act gecikirse tarih kayabilir. Eylül 2026 itibarıyla act'i "bekleniyor" olarak ele alın.

SLI bataryaların kapsamda olması, Türkiye'nin kurşun-asit üreticileri için önemlidir: pasaport tutmazlar, ama 2028'den itibaren kurşun için geri dönüştürülmüş içerik belgesi hazırlarlar ve 2027 QR kodları bu bilgiye açılır.

"Atıktan geri kazanılmış" ne demek?

Tüzük, payı iki atık kaynağıyla tanımlar: batarya üretim atığı (hücre ve paket üretiminde ortaya çıkan fireler) ve tüketici sonrası atık (ömrünü tamamlamış bataryalardan geri kazanılan malzeme). Genel geri dönüştürülmüş içerik tartışmasından farkı buradadır: birçok şema üretim firesini saymazken, Batarya Tüzüğü batarya üretim atığını açıkça sayar.

Açık kalan soru kütle dengesidir. Bir rafineri hem birincil hem ikincil girdi kullanıp çıktının belli bir yüzdesini geri dönüştürülmüş ilan ettiğinde bu payın hangi koşullarda kabul edileceği, çifte sayımın nasıl önleneceği ve hangi kanıtın yeterli olacağı metodoloji act'inin işidir. Act yayımlanana kadar tedarikçilerinizden hangi tahsis yöntemini kullandıklarını yazılı isteyin.

Kanıt nereden gelir?

Paket üreticisi, aktif malzemenin ne kadarının atıktan geldiğini kendi kayıtlarından bilemez. Zincir şöyle işler: geri dönüşümcü kara kütleyi (black mass) hidrometalurjik işlemle metal tuzlarına dönüştürür; öncül (pCAM) ve katot aktif malzeme (CAM) üreticisi bu tuzları birincil malzemeyle karıştırır; hücre üreticisi katodu alır; paket üreticisi hücreyi monte eder.

Her halkadan istenecek kanıt:

• Geri dönüşümcüden: geri kazanılan malzemenin atık kaynağını gösteren sertifika.
• CAM ve pCAM üreticisinden: yıllık, tesis bazında geri dönüştürülmüş girdi beyanı ve tahsis yöntemi.
• Hücre üreticisinden: hücre modeli bazında kobalt, lityum, nikel payı ve dayandığı beyanlar.
• Bağımsız doğrulama: beyanın üçüncü tarafça doğrulanması, uygunluk değerlendirmesinin parçasıdır.

Bu talepleri tedarikçiden veri toplama şablonuna ve tedarikçi sözleşmesine bugünden ekleyin; hücre tedarikçisiyle karbon verisini konuşurken aynı masada karbon ayak izi beyanını da isteyin.

Pasaportta nasıl görünür?

Ek XIII, dört metalin geri dönüştürülmüş içerik payını kamu katmanına koyar. Beyan model, tesis ve yıl bazındayken pasaport birim bazındadır; her bataryanın pasaportu ait olduğu yıl ve tesisin beyanına referans verir. Yeni yılın değeri geldiğinde eski değer silinmez, pasaportun yeni sürümü oluşturulur. Alan yapısı için batarya pasaportu Ek XIII yazısına bakın.

Kanıtı olmayan payı yayımlamayın. Kamu katmanındaki bir yüzde aynı zamanda bir pazarlama iddiasıdır ve Green Claims kuralları kapsamında sorgulanır; "bilinmiyor" işaretlemek, doğrulanamayan bir sayıdan daha güvenlidir.

Türk üretici için öncelikler

1. Hangi ürünlerinizin Madde 8 kapsamında olduğunu belirleyin; kurşun-asit SLI üreticisiyseniz pasaport dışı ama belgeleme içindesiniz.
2. Hücre ve CAM tedarikçilerinden yıllık geri dönüştürülmüş girdi beyanı isteyin; act yayımlanmadan önce toplanan veri, 2028'de geçmiş yılı kanıtlamanızı sağlar.
3. Asgari payların 2031 ve 2036'da yükseleceğini tedarikçi seçiminde bugünden hesaba katın.

Kapsam ve sorumluluk için batarya pasaportu rehberine, Türkiye özelindeki adımlar için Türkiye batarya üreticisi için pasaport yazısına bakın. Elektronik tarafında benzer bir yatay tedbir hazırlanıyor; bkz. elektronikte geri dönüştürülmüş içerik.

Sık sorulan sorular