Doğrulama
Doğrulanabilir Kimlik Bilgileri (VC) ve DPP
W3C Verifiable Credentials nedir, DPP'de nasıl kullanılır ve tedarikçi beyanlarını imzalı kanıta dönüştürmek ne kazandırır?
Doğrulanabilir Kimlik Bilgisi (Verifiable Credential, VC), kriptografik olarak imzalanmış ve bağımsız doğrulanabilen dijital bir beyandır. W3C standardıdır ve DPP ekosisteminde giderek merkezi bir rol alıyor.
Nasıl çalışır?
Üç rol vardır:
| Rol | Görevi |
|---|---|
| Veren (issuer) | Beyanı oluşturur ve imzalar (örneğin sertifikasyon kuruluşu) |
| Taşıyıcı (holder) | Kimlik bilgisini saklar ve sunar (örneğin tedarikçi) |
| Doğrulayan (verifier) | İmzayı ve içeriği kontrol eder (örneğin siz veya bir otorite) |
Doğrulayan, veren kuruluşa çevrimiçi sorgu yapmadan imzayı doğrulayabilir. Bu, tedarik zincirinde sürtünmeyi azaltır.
DPP'de kullanım senaryoları
- Sertifikalar: GRS, GOTS veya ISO belgeleri VC olarak verildiğinde doğrulama saniyeler sürer.
- Tedarikçi beyanları: elyaf menşei veya geri dönüştürülmüş içerik beyanı imzalı gelir. Bkz. tedarikçiden veri toplama.
- Rol atestasyonları: bir geri dönüşümcünün kısıtlı katmana erişim hakkı VC ile kanıtlanır. Bkz. erişim hakları ve roller.
- Pasaport veri setleri: role özgü paketler imzalı olarak sunulur.
Standartlarla ilişki
FprEN 18246, kabul edilen imza yaklaşımları arasında W3C VC'leri sayıyor. UNTP ise tüm bileşenlerini (pasaport, tesis kaydı, izlenebilirlik olayları, uygunluk belgesi) VC olarak tanımlıyor. GS1 de kendi lisans kimlik bilgilerini VC olarak vermeye geçiyor. Bkz. EN 18246 ve UNTP nedir.
Kimlik tarafı: DID
VC'ler genellikle merkeziyetsiz tanımlayıcılarla (DID) birlikte kullanılır: veren kuruluşun kimliği bir DID ile ifade edilir ve anahtarları bu kimlik üzerinden çözümlenir. Bkz. DID: merkeziyetsiz tanımlayıcılar.
Pratik başlangıç
VC'ye geçmek için tüm altyapıyı değiştirmek gerekmez:
- Önce kanıt referanslarını yapılandırın (belge no, veren, geçerlilik).
- Yeni sertifikaları VC formatında talep edin.
- Kendi pasaport sürümlerinizi imzalayın. Bkz. eIDAS ve imzalama.
- Doğrulama arayüzü sunun.
Sık sorulan sorular
Blockchain gerekiyor mu?
Hayır. VC'ler blockchain'siz de çalışır; gerekli olan imza ve anahtar çözümlemesidir.
Tedarikçilerim VC veremiyor.
Bugün normal. Geçiş dönemi için imzalı PDF + yapılandırılmış alan kombinasyonu çalışır; VC'yi yeni sözleşmelerde talep edin.
VC'ler kişisel veri içerir mi?
İçerebilir; bu durumda GDPR kuralları geçerlidir. Ürün pasaportunda kişisel veri taşımaktan kaçının. Bkz. KVKK/GDPR ve DPP verisi.
