Güvenlik
Veri Kalıcılığı ve Yedekleme Sağlayıcıları
DPP verisi ürün ömrü boyunca nasıl erişilebilir tutulur? Yedekleme servis sağlayıcıları, çıkış planı ve alan adı stratejisi.
ESPR Madde 10'un en çok göz ardı edilen yükümlülüğü şudur: pasaport verisi ürünün beklenen ömrü boyunca erişilebilir kalmalıdır. Bu, teknik bir detay gibi görünür ama iş sürekliliği ve sözleşme tasarımını doğrudan etkiler.
Üç kırılma noktası
| Risk | Sonuç | Önlem |
|---|---|---|
| Platform kapanması | Pasaport erişilemez | Veri dışa aktarımı + yedekleme sağlayıcı |
| Alan adı kaybı | Tüm basılı QR'lar ölü bağlantı | Kendi kalıcı kimlik alan adınız |
| Kurum sona ermesi | Sorumlu operatör yok | Yedekleme aynası ve devir düzenlemesi |
Alan adı stratejisi
Bu, en sık yapılan hatadır: pasaport bağlantısı sağlayıcının alan adına basılır. Milyonlarca etiket basıldıktan sonra sözleşme fiilen bağlayıcı hale gelir — ESPR'nin vendor lock-in yasağıyla çelişen bir durum.
Doğru yaklaşım:
- Kendi kimlik alan adınızı ayırın (örneğin
id.marka.com). - Pazarlama alan adınızdan ayrı tutun; pazarlama siteleri sık değişir.
- Alan adı yenilemesini otomatik ve uzun vadeli yapın.
- Yönlendirmeyi bir resolver ile yönetin.
Yedekleme servis sağlayıcıları
Referans mimari, tam veri setini aynalayan bağımsız sağlayıcılar öngörüyor. Amaç, operatörün ortadan kalkması hâlinde pasaportun erişilebilir kalmasıdır.
Pratikte bu, bir "arşiv kopyası"ndan fazlasıdır: yedek, aynı tanımlayıcıyla ve aynı erişim katmanlarıyla hizmet verebilmelidir. Bkz. EN 18221 veri saklama ve arşivleme.
Sözleşmede olması gerekenler
- Veri dışa aktarımı: standart formatta, ücretsiz, her zaman.
- Çıkış planı: sözleşme bittiğinde bağlantılar nasıl korunur?
- Yedekleme düzeni: kim, nerede, hangi sıklıkla aynalıyor?
- Alan adı devri: sağlayıcının alan adı kullanılıyorsa devir garanti altına alınmalı.
Bkz. DPP servis sağlayıcı nedir ve kendin yap mı, satın al mı.
Sık sorulan sorular
Kendi sunucumda tutsam yeterli mi?
Teknik olarak evet, ancak kurum sürekliliği riski kalır. Bağımsız bir yedek, bu riski karşılar.
Ne kadar veri saklamak gerekiyor?
Pasaport verisi metin ağırlıklıdır; hacim sorun değildir. Asıl mesele erişilebilirliğin sürekliliğidir.
Ürün üretimden kalkınca silinebilir mi?
Hayır. Piyasadaki ürünler kullanımdadır; pasaport erişilebilir kalmalıdır. Bkz. pasaport yaşam döngüsü yönetimi.
