Doğrulama
eIDAS, e-Mühür ve DPP İmzalama
eIDAS çerçevesi nedir, elektronik mühür ile elektronik imza farkı nedir ve pasaport verisi nasıl hukuken güçlü biçimde imzalanır?
Pasaport verisini imzalamak, "kim beyan etti ve değişti mi" sorusunu cevaplar. AB hukukunda bunun çerçevesi eIDAStır. Önemli bir ayrım var: gerçek kişiler imza atar, tüzel kişiler mühür basar.
Seviyeler
| Seviye | Ne sağlar |
|---|---|
| Basit elektronik imza/mühür | Minimum güvence |
| Gelişmiş (advanced) | Sahibine benzersiz bağlı, değişiklik tespit edilebilir |
| Nitelikli (qualified) | Nitelikli sertifika + güvenli oluşturma aracı; en yüksek hukuki etki |
Pasaport yayınında pratik hedef, en az gelişmiş elektronik mühürdür; regülatif beyanların ağırlaştığı senaryolarda nitelikli mühür tercih edilir.
Neden mühür, imza değil?
Pasaportu bir kişi değil, ekonomik operatör (şirket) beyan eder. Kişiye bağlı bir imza, o kişi ayrıldığında sorun yaratır. Mühür ise kuruma bağlıdır ve kurumsal süreklilikle uyumludur.
Ne imzalanmalı?
- Her pasaport sürümü kendi imzasını taşımalıdır. Bkz. denetim izi ve sürümleme.
- Tedarikçi beyanları mümkünse imzalı alınmalıdır. Bkz. doğrulanabilir kimlik bilgileri.
- Güncelleme makbuzları: kim, ne zaman, neyi değiştirdi.
Anahtar yönetimi
Pasaport, ürünün beklenen ömrü boyunca doğrulanabilir kalmalıdır — bu 20 yıl olabilir. Tasarım kuralları:
- Anahtar rotasyonu planlayın; eski imzalar geçerliliğini korumalı.
- Zaman damgası kullanın: imzanın hangi anda geçerli olduğunu sabitler.
- Anahtarları güvenli donanımda saklayın.
- Doğrulama zincirini yayımlayın: okuyucu bağımsız doğrulayabilmeli.
Bkz. EN 18246 veri doğrulama ve DPP sistemlerinde siber güvenlik.
KVKK/GDPR ile ilişki
Mühür bir kuruma aittir ve kişisel veri içermez. Ancak denetim kayıtlarında kullanıcı kimlikleri yer alabilir; bu kayıtların saklama süresi ve erişimi tanımlanmalıdır. Bkz. KVKK/GDPR ve DPP verisi.
Sık sorulan sorular
İmzalama zorunlu mu?
Standart yayımlandığında ve mevzuat atıf yaptığında pratik zorunluluğa dönüşür. Bugün de güven açısından güçlü bir farklılaştırıcıdır.
Türkiye'deki e-imza altyapımı kullanabilir miyim?
AB pazarına dönük beyanlarda eIDAS uyumu aranır. Karşılıklı tanıma durumunu güven hizmeti sağlayıcınızla teyit edin.
Nitelikli mühür pahalı mı?
Sertifika maliyeti öngörülebilirdir ve pasaport başına değil, kurum başına ödenir; yüksek hacimde marjinal maliyet ihmal edilebilir.


