Döngüsellik
Geri Dönüştürülmüş İçerik Nasıl Kanıtlanır?
Geri dönüştürülmüş içerik oranı nasıl hesaplanır ve kanıtlanır? Kütle dengesi, ayrık zincir, tüketici öncesi/sonrası ayrımı ve sertifikasyon şemaları.
Geri dönüştürülmüş içerik oranı, ESPR delegated act'lerinin en sık gündeme getirdiği alanlardan biri ve batarya pasaportunda kamu katmanında zorunlu. Sorun şu ki, bir malzemenin geri dönüştürülmüş olduğunu kanıtlamak, oranı hesaplamaktan çok daha zordur.
Tüketici öncesi ve sonrası
| Tür | Tanım | Değer algısı |
|---|---|---|
| Tüketici sonrası | Kullanıcıya ulaşmış ve atık olmuş malzeme | Yüksek |
| Tüketici öncesi | Üretim fireleri, ıskarta | Düşük (bazı şemalarda sayılmaz) |
Bazı düzenlemeler ve markalar yalnızca tüketici sonrası içeriği kabul eder. Beyanınızda ayrımı mutlaka belirtin.
Gözetim zinciri modelleri
- Ayrık zincir (identity preserved): malzeme fiziksel olarak ayrı tutulur; en güçlü kanıt, en yüksek maliyet.
- Ayrıştırılmış (segregated): sertifikalı malzemeler karışır ama sertifikasız olanla karışmaz.
- Kütle dengesi (mass balance): sertifikalı girdi miktarı, çıktıya muhasebe yoluyla atfedilir. Kimya ve plastikte yaygındır.
- Kredi/book-and-claim: fiziksel bağ yoktur; DPP bağlamında genellikle kabul görmez.
Hangi kanıtı toplamalısınız?
- Tedarikçiden sertifika (örneğin GRS, RCS veya sektörel eşdeğerleri) ve kapsam belgesi.
- İşlem sertifikaları (transaction certificate): belirli sevkiyatın sertifikalı olduğunu gösterir.
- Kütle dengesi kayıtları: girdi/çıktı hesabı ve denge dönemi.
- Test raporları: bazı malzemelerde geri dönüştürülmüş içerik analitik olarak doğrulanabilir.
Bkz. tedarikçiden veri toplama ve tedarikçi sözleşmesine DPP maddeleri.
Pasaportta nasıl taşınmalı?
Yalnızca bir yüzde yayımlamak yeterli değildir. Alan yapısı şöyle olmalıdır:
- Oran (%) ve hangi malzemeye ait olduğu
- Tüketici öncesi / sonrası ayrımı
- Gözetim zinciri modeli
- Sertifika numarası, veren kuruluş, geçerlilik
- Ölçüm/hesaplama dönemi
Bkz. DPP veri alanları ve döngüsellik ve geri dönüştürülebilirlik.
Yeşil aklama riski
Kanıtlanmamış bir geri dönüşüm iddiası, Green Claims ve Tüketicileri Güçlendirme Direktifi kapsamında doğrudan risktir. Özellikle kütle dengesi kullanırken tüketiciye "bu üründe geri dönüştürülmüş malzeme var" demek yanıltıcı olabilir. Bkz. Green Claims Direktifi.
Sık sorulan sorular
Kütle dengesi kabul edilir mi?
Birçok şemada evet, ancak yöntemin açıkça beyan edilmesi gerekir. Bazı ürün gruplarında düzenleyici, fiziksel izlenebilirlik isteyebilir.
Bataryada hangi metaller için oran isteniyor?
Kobalt, lityum, nikel ve kurşun için geri dönüştürülmüş içerik payları kamu katmanındadır. Bkz. batarya pasaportu Ek XIII.
Tedarikçim sertifika veremiyor, ne yapmalıyım?
Kanıtsız oranı yayımlamayın. Ya alanı "bilinmiyor" olarak işaretleyin ya da sertifikalı bir tedarikçiye geçiş planlayın.
