Ürün Karbon Ayak İzi Rehberi

Ürün karbon ayak izi (PCF), bir ürünün yaşam döngüsü boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarının kg CO2 eşdeğeri cinsinden ifadesidir. Batarya pasaportunda kamu katmanında zorunlu bir alandır; diğer ürün gruplarında delegated act'lerle geliyor ve zaten pek çok marka tedarikçilerinden sözleşmeyle talep ediyor.

Bu rehber, pasaporta girecek bir PCF'i savunulabilir biçimde üretmenin adımlarını anlatır.

Beş adımda PCF

1. Amaç ve kapsam

Neyi, kim için hesaplıyorsunuz? Batarya pasaportu için kg CO2e/kWh; tekstilde çoğunlukla ürün başına kg CO2e. Fonksiyonel birim burada tanımlanır.

2. Sistem sınırı

• Beşikten kapıya: hammadde çıkarımından fabrika kapısına. B2B ve tedarikçi beyanları için standart.
• Beşikten mezara: kullanım ve yaşam sonunu da içerir. Tüketiciye dönük iddialar ve çoğu regülasyon için gerekir.

3. Veri toplama

Enerji tüketimi, hammadde miktarları, taşıma mesafeleri, fire oranları. Bkz. birincil ve ikincil veri ve tedarikçiden veri toplama.

4. Etki değerlendirmesi

Aktivite verisi × emisyon faktörü. Faktörler ecoinvent gibi veri tabanlarından veya ulusal envanterlerden gelir. Elektrik için şebeke ortalaması mı, tedarikçi bazlı mı (market-based) kullandığınızı beyan edin.

5. Yorumlama ve raporlama

Duyarlılık analizi, veri kalitesi değerlendirmesi ve metodoloji beyanı. Bkz. PCF nasıl hesaplanır.

Hangi standardı kullanmalı?

Bkz. ISO 14040/14044 ve 14067 karşılaştırması, PEF ve EPD nedir.

Ayırma (allocation) problemi

Bir üretim hattı birden fazla ürün çıkarıyorsa, emisyonları nasıl paylaştıracaksınız? Kütleye göre mi, ekonomik değere göre mi, fiziksel ilişkiye göre mi? Bu karar sonucu ciddi biçimde değiştirir ve denetimde ilk sorulan sorulardan biridir. Kararınızı ve gerekçesini yazılı tutun.

Doğrulama

Pasaportta yayımlanan karbon verisi er ya da geç sorgulanır. Üç güven seviyesi vardır:

1. Beyan: kendi hesabınız, metodoloji açıklamasıyla.
2. Üçüncü taraf incelemesi: bağımsız bir uzmanın kritik gözden geçirmesi.
3. Akredite doğrulama: ISO 14064-3 veya program kurallarına göre resmi doğrulama.

Yeşil iddialar mevzuatı (Green Claims, Tüketicileri Güçlendirme Direktifi) tüketiciye dönük iddialar için kanıt eşiğini yükseltiyor. Bkz. karbon verisinin doğrulanması ve Green Claims Direktifi.

CBAM ile ilişkisi

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen ithalatında gömülü emisyonların beyanını ister. CBAM'in gömülü emisyon hesabı ile PCF aynı şey değildir — sistem sınırı ve kapsam farklıdır — ancak aynı fabrika verisini kullanır. Bu iki çalışmayı ayrı yürütmek yaygın ve pahalı bir hatadır. Bkz. CBAM ve DPP.

Sık sorulan sorular