Yaşam Döngüsü Analizi
ISO 14040, 14044 ve 14067 Karşılaştırması
LCA ve karbon ayak izi standartları arasındaki fark: ISO 14040/14044 çerçevesi, ISO 14067 ürün karbon ayak izi ve doğrulama için ISO 14064-3.
Çevresel veri üretirken karşınıza çıkan standart alfabesi kafa karıştırıcı olabilir. Pratikte üç numara işinizi görür: ISO 14040 ve 14044 (LCA çerçevesi), ISO 14067 (ürün karbon ayak izi) ve doğrulama için ISO 14064-3.
Üçünün kapsamı
| Standart | Kapsam | Ne verir |
|---|---|---|
| ISO 14040:2006 | LCA — ilkeler ve çerçeve | Terimler, aşamalar, ilkeler |
| ISO 14044:2006 | LCA — gereksinimler ve kılavuz | Nasıl yapılacağının kuralları |
| ISO 14067:2018 | Ürün karbon ayak izi | Yalnız iklim etkisi için PCF kuralları |
| ISO 14064-3 | Sera gazı beyanlarının doğrulanması | Güvence prosedürü |
Ne zaman hangisi?
- Tam çevresel profil gerekiyorsa (su, asidifikasyon, ötrofikasyon dahil): ISO 14040/14044.
- Yalnızca karbon isteniyorsa (batarya pasaportu, CBAM komşuluğu, müşteri anketi): ISO 14067.
- Karşılaştırılabilir bir beyan gerekiyorsa: EPD programı ve PCR kuralları. Bkz. EPD nedir.
- AB politika uyumu ve karşılaştırılabilirlik hedefleniyorsa: PEF. Bkz. PEF.
PCR neden önemli?
ISO standartları "nasıl hesaplanır" sorusunu cevaplar, ama iki ürünün karşılaştırılabilir olması için aynı Ürün Kategori Kuralları (PCR) ile hesaplanmaları gerekir: aynı fonksiyonel birim, aynı sistem sınırı, aynı ayırma yöntemi. PCR olmadan iki geçerli LCA birbiriyle kıyaslanamaz.
Doğrulama seviyeleri
| Seviye | Ne demek | Ne zaman yeterli |
|---|---|---|
| Beyan | Kendi hesabınız, metodoloji açıklamalı | İç kullanım, ilk müşteri talepleri |
| Kritik gözden geçirme | Bağımsız uzman incelemesi | Kamuya açık iddialar |
| Akredite doğrulama | ISO 14064-3 veya program kuralları | Regülatif beyan, ihale, EPD |
Bkz. karbon rehberi ve Green Claims Direktifi.
DPP açısından pratik sonuç
Pasaportta bir karbon sayısı yayımlıyorsanız, yanında metodoloji referansını da taşımalısınız: hangi standart, hangi sınır, hangi doğrulama seviyesi. Sayının kendisi tek başına denetimde savunulamaz. Bkz. DPP veri alanları.
Sık sorulan sorular
ISO 14067 ile GHG Protocol arasındaki fark ne?
GHG Protocol Product Standard benzer bir metodoloji sunar ve kurumsal Scope 3 raporlamasıyla daha kolay hizalanır. Farklar ayırma ve raporlama ayrıntılarındadır.
Sertifika mı alıyorum?
ISO 14040/14044 için "sertifikasyon" yoktur; yapılan şey bir çalışmanın standarda uygunluğunun doğrulanmasıdır. EPD programlarında ise resmî bir doğrulama ve yayın süreci vardır.
Her ürün için ayrı çalışma mı gerekir?
Ürün ailesi bazlı modelleme yaygındır: temsili bir ürün modellenir, varyantlar parametrik olarak türetilir. Bu yaklaşımın da raporda beyan edilmesi gerekir.
