Türkiye
Yeşil Mutabakat Eylem Planı ve DPP
Türkiye'nin Yeşil Mutabakat Eylem Planı hangi başlıkları kapsıyor ve Dijital Ürün Pasaportu bu planın neresinde duruyor?
Avrupa Yeşil Mutabakatı, AB'nin iklim nötr olma hedefinin şemsiye politikasıdır ve ticaret üzerinden AB dışındaki üreticileri doğrudan etkiler. Türkiye'nin Yeşil Mutabakat Eylem Planı, bu etkiye kurumsal bir yanıt olarak hazırlandı: sınırda karbon, döngüsel ekonomi, yeşil finansman, temiz enerji ve ticarette teknik engeller başlıklarını içeriyor.
Dijital Ürün Pasaportu, planın döngüsel ekonomi ve ticarette teknik engeller başlıklarıyla doğrudan kesişir.
Plan başlıkları ve ürün verisi ilişkisi
| Başlık | Ürün verisiyle ilişkisi |
|---|---|
| Sınırda karbon düzenlemeleri | Gömülü emisyon hesabı ve beyanı |
| Yeşil ve döngüsel ekonomi | Malzeme, geri dönüşüm, dayanıklılık verisi |
| Yeşil finansman | Yatırımın çevresel performans kanıtı |
| Temiz, ekonomik ve güvenli enerji arzı | Tesis enerji verisi |
| Sürdürülebilir tarım | Emtia menşei ve izlenebilirlik |
| Ticarette teknik engeller | Standartlar, belgelendirme, uygunluk |
CBAM ile bağ
CBAM, demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen ithalatında gömülü emisyon beyanı ister. Bu, DPP'nin karbon alanlarıyla farklı metodoloji ama aynı veri kaynağını paylaşır: tesis enerji tüketimi, üretim miktarları, süreç emisyonları.
İki uyumu tek veri programı olarak kurgulamak, sanayide en yüksek getirili adımdır. Bkz. CBAM ve DPP ve PCF nasıl hesaplanır.
Sektörel etki
- Demir-çelik ve alüminyum: hem CBAM hem ESPR öncelikli grubu. Bkz. demir-çelikte DPP.
- Tekstil: ESPR'nin en büyük ihracat kalemi. Bkz. Türk tekstil sektörü ve DPP.
- Otomotiv yan sanayi: Catena-X ve batarya talepleri. Bkz. otomotivde DPP.
- Mobilya: EUDR ile birlikte ahşap menşei. Bkz. EUDR.
Kurumsal çerçeve
Ticaret Bakanlığı, ihracatçı birlikleri, TSE ve TÜRKAK; mevzuat takibi, belgelendirme altyapısı ve destek programları üzerinden süreçte rol alıyor. Program koşulları yıllık değiştiği için proje planlarken güncel çağrıları kontrol edin. Bkz. ihracatçı birlikleri ve KOBİ destekleri.
Mevzuat tarafında Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış bir DPP düzenlemesi yok. Masada Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın ESPR'yi ulusal pazara aktaran çerçeve yönetmelik taslağı (DPP hükümleri Türkiye AB sistemine dahil olana kadar askıda) ile Ticaret Bakanlığı'nın AB Registry'ye eşit erişim tezini savunan DPP Bilgi Notu var. Ayrıntı için bkz. Türk ihracatçısı için DPP rehberi.
Sık sorulan sorular
Yeşil Mutabakat bir yasal yükümlülük mü?
Türkiye açısından bir eylem planıdır. Yasal yükümlülük, AB pazarına ürün sürerken AB mevzuatından doğar.
Nereden başlamalıyım?
Ürün ve tesis bazlı veri envanterinden. Aynı veri CBAM, DPP ve müşteri anketlerini besler. Bkz. Türkiye rehberi.
CBAM raporlaması yapıyorum, DPP'ye hazır mıyım?
Karbon tarafında önemli bir avantajınız var. Kimlik, bileşim, döngüsellik ve uyum alanları ayrıca gerekir. Bkz. DPP veri alanları.
