ESPR
DPP Servis Sağlayıcı Nedir?
Dijital Ürün Pasaportu servis sağlayıcısı ne yapar, hangi sorumlulukları üstlenebilir, hangilerini üstlenemez ve seçerken nelere bakılmalı?
ESPR, ekonomik operatörün pasaportun teknik işletimini yazılı sözleşmeyle bir üçüncü tarafa devretmesine izin verir. Bu taraf "DPP servis sağlayıcı" olarak anılır ve Komisyonun bu konuda ayrı bir delegated act hazırlaması bekleniyor.
Servis sağlayıcı ne yapar?
| Fonksiyon | Açıklama |
|---|---|
| Barındırma | Pasaport verisinin saklanması ve sunulması |
| Resolver | Tanımlayıcının güncel adrese yönlendirilmesi. Bkz. resolver nedir |
| API | EN 18222 operasyonlarının sağlanması |
| Sürümleme | Yalnız-ekleme sürüm geçmişi ve denetim izi |
| İmzalama | İçerik bütünlüğü ve doğrulama. Bkz. eIDAS ve imzalama |
| Registry entegrasyonu | Tanımlayıcı kaydı ve güncellemeler |
| Yedekleme | Kalıcılık yükümlülüğü. Bkz. veri kalıcılığı ve yedekleme |
Neyi devredemezsiniz?
Hukuki sorumluluk. Pazar gözetim otoritesi kapıyı sağlayıcıya değil, ürünü piyasaya süren ekonomik operatöre çalar. Sözleşmeniz sağlayıcıya rücu hakkı verebilir, ama düzenleyici karşısındaki muhatap değişmez. Bkz. ekonomik operatörler ve sorumlulukları.
Sözleşmede olması gerekenler
- Veri sahipliği: veri sizindir, sağlayıcının değil — açıkça yazın.
- Dışa aktarım: standart bir formatta tam veri dışa aktarımı, ücretsiz ve her zaman.
- Çıkış planı: sözleşme biterse pasaport bağlantıları nasıl korunur?
- Hizmet seviyesi: erişilebilirlik taahhüdü — pasaport ürün ömrü boyunca ayakta kalmalı.
- Alt yükleniciler ve barındırma yeri: veri nerede tutuluyor?
- Güvenlik: erişim kontrolü, denetim izi, olay bildirimi. Bkz. DPP sistemlerinde siber güvenlik.
Vendor lock-in tuzağı
ESPR Md. 10 açıkça vendor lock-in yasağı getirir. Pratikte tuzak genellikle basılı QR kodlardadır: sağlayıcının alan adına basılmış milyonlarca etiket, sözleşmeyi tek taraflı bağlayıcı hale getirir. Çözüm, resolver'ı kendi alan adınız üzerinden işletmek veya sözleşmede alan adı devrini garanti altına almaktır.
Sık sorulan sorular
Servis sağlayıcı kullanmak zorunda mıyım?
Hayır. Pasaportu kendiniz de barındırabilirsiniz; yükümlülükler değişmez. Bkz. kendin yap mı, satın al mı.
Birden fazla sağlayıcı kullanabilir miyim?
Evet; örneğin barındırma bir sağlayıcıda, yedekleme başka bir yerde olabilir. Standartlar zaten bağımsız yedekleme sağlayıcılarını öngörüyor.
Sağlayıcım batarsa ne olur?
Kalıcılık yükümlülüğü sizde kalır. Bu yüzden yedekleme düzenlemesi ve veri dışa aktarım hakkı sözleşmenin en kritik maddeleridir.
