Tekstilde Elyaf Bileşimi: 1007/2011 ve DPP

Elyaf bileşimi, tekstilde en eski zorunlu bilgidir. 1007/2011 sayılı Tekstil Etiketleme Tüzüğü, AB pazarına sunulan tekstil ürünlerinde elyaf isimlerinin ve ağırlıkça yüzdelerinin etikette yer almasını ister. Dijital Ürün Pasaportu bu yükümlülüğü kaldırmaz; aynı veriyi yapılandırılmış ve makine-okunabilir hale getirir ve etiketin taşıyamadığı bağlamı (test yöntemi, geri dönüştürülmüş pay, bileşen ayrımı) ekler.

Bu yazı iki rejimin nerede örtüştüğünü, nerede ayrıldığını ve teknik paketinizde neyin değişmesi gerektiğini anlatıyor.

1007/2011 ne ister?

Tüzük, ağırlıkça en az %80 tekstil elyafı içeren ürünlere uygulanır. Temel kuralları kısa:

• Yalnızca tüzüğün Ek I listesindeki elyaf isimleri kullanılabilir; ticari isim veya marka adı elyaf adı yerine geçmez.
• "%100", "saf" ve "tümüyle" ibareleri yalnızca tek elyaftan oluşan ürünlerde kullanılabilir.
• Çok elyaflı ürünlerde elyaflar ağırlıkça azalan sırayla ve yüzdeleriyle yazılır; tek başına %5'i geçmeyen elyaflar "diğer elyaflar" olarak toplu gösterilebilir.
• Etiket, ürünün satıldığı üye devletin resmi dilinde olmalıdır.
• Hayvansal kökenli tekstil dışı parçalar (deri, kürk) ayrıca belirtilir.

Toleranslar pratikte en çok tartışma çıkaran kısımdır. Üretimde teknik olarak kaçınılmaz yabancı elyaflar toplam ağırlığın %2'sine kadar (karde işleminden geçen ürünlerde %5'e kadar) beyan dışı bırakılabilir; beyan edilen yüzde ile laboratuvar analizi arasında ise %3 üretim toleransı tanınır. Analiz yöntemi, kantitatif kimyasal analiz standardı ISO 1833 serisidir ve pazar gözetimi uyuşmazlıklarında referans odur.

Etiketten pasaport alanına

Etiket bir cümledir; pasaport bir kayıttır. Fark aşağıdaki tabloda görünür.

JRC'nin tekstil için içerik önerisinde elyaf bileşimi ilk fazın çekirdeğindedir; bkz. tekstil DPP veri noktaları ve DPP veri alanları. Etiket ile pasaportun aynı bileşimi göstermesi için ikisinin de aynı kaynak kayıttan beslenmesi gerekir. Aksi halde etikette "%98 pamuk %2 elastan", pasaportta "%97 pamuk %3 elastan" yazan bir ürün, pazar gözetiminin en kolay tespit edeceği uyumsuzluktur.

Karışımlar ve bileşenler

Tek kumaşlı bir tişörtte iş kolaydır. Astarlı bir ceket, dolgulu bir mont veya farklı kumaşlardan dikilmiş bir elbise için tüzük bileşen bazında beyan ister; pasaport da aynı yapıyı taşımalıdır. Pratik kural: teknik paketteki her kumaş ve dolgu kalemi, pasaportta kendi bileşim satırına sahip olur. Aksesuar (fermuar, düğme, etiket) tekstil elyafı sayılmaz, ama ömür sonu ayrıştırma için ayrı bir alanda kaydedilmesi faydalıdır; bkz. tekstil atığı ayrı toplama ve DPP.

Geri dönüştürülmüş elyaf içeren karışımlarda pasaport oranı elyaf bazında tutar: "%50 geri dönüştürülmüş poliester" ifadesinin, poliester payının yarısını mı yoksa ürünün yarısını mı anlattığı net olmalıdır. Kanıt tarafı için bkz. geri dönüştürülmüş elyaf kanıtı: GRS, RCS ve DPP.

Türk ihracatçısı için teknik pakette ne değişir?

1. Bileşim satırını serbest metinden yapılandırılmış alana taşıyın: elyaf kodu, yüzde, bileşen.
2. Kumaş tedarikçisinden bileşimi yalnızca beyanla değil, ISO 1833 test raporuyla isteyin ve raporu kumaş kalite koduna bağlayın.
3. Geri dönüştürülmüş elyaf varsa işlem sertifikası numarasını aynı satıra ekleyin.
4. Astar, cep torbası ve dolguyu ayrı satırlarda tutun.
5. Kumaş kalitesi değiştiğinde yeni pasaport sürümü açın; etiket baskısını aynı kayıttan üretin.

Kumaş kalitesi ile stil arasındaki ilişkiyi kayıt altına almak, tedarik zincirinin geri kalanını haritalamanın da başlangıcıdır; bkz. tekstil tedarik zinciri haritalama. Veri disiplini için DPP veri kalitesi yönetimi, sektör bağlamı için tekstil DPP rehberi.

Sık sorulan sorular