Karbon Ayak İzi
Karbon Ayak İzi ve Ürün Pasaportu
Ürün karbon ayak izi nasıl hesaplanır ve Dijital Ürün Pasaportunda nasıl beyan edilir? CBAM ile ilişkisi ve ihracatçılar için önemi.
Karbon ayak izi, Dijital Ürün Pasaportunun en görünür ve en çok sorgulanan verilerinden biridir. Hem tüketici hem de düzenleyici için "bu ürün ne kadar sera gazı saldı?" sorusu giderek merkezileşiyor.
Ürün karbon ayak izi (PCF) nedir?
Ürün karbon ayak izi (PCF — Product Carbon Footprint), bir ürünün yaşam döngüsü boyunca saldığı sera gazlarının CO₂ eşdeğeri cinsinden toplamıdır. Hesaplama, bir yaşam döngüsü analizinin (LCA) karbon odaklı bir alt kümesidir ve genellikle GHG Protocol veya ISO 14067'ye dayanır.
Kapsamlar (Scope 1-2-3)
- Scope 1: doğrudan salımlar (kendi tesisinizin yakıtı).
- Scope 2: satın alınan enerji (elektrik).
- Scope 3: dolaylı salımlar — satın alınan malzemeler, lojistik, kullanım. Çoğu ürün için en büyük pay buradadır ve tedarik zinciri verisi gerektirir.
CBAM ile ilişki
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), çimento, çelik, alüminyum, gübre gibi karbon yoğun ürünlerin ithalatına karbon maliyeti getirir. CBAM raporlaması ile DPP'nin karbon verisi aynı temel ölçümlere dayanır; birini yapan üretici, diğerine büyük ölçüde hazırdır. Bu, karbon verisini toplamanın çifte getirisidir.
Doğru beyan neden önemli?
Yanlış veya abartılı bir karbon beyanı, yeşil badana (greenwashing) riski taşır ve uyumsuzluğun maliyetini artırır. Bu yüzden pasaporttaki karbon değeri, hesaplama sınırı ve yöntemiyle birlikte, doğrulanabilir biçimde sunulmalıdır.
İhracatçı için
Karbon verisini toplamak, döngüsellik iyileştirmelerinin somut faydasını da görünür kılar: geri dönüştürülmüş içerik arttıkça PCF genellikle düşer. Bu, hem uyum hem de pazarlama için güçlü bir hikâyedir. Başlamak için veri toplama kontrol listesine göz atın.
Sık sorulan sorular
Hangi standardı kullanmalıyım?
Yalnız karbon için ISO 14067; çok kriterli karşılaştırma için PEF. Bkz. PEF.
Tedarikçim veri vermiyor.
İkincil veriyle taban kurup dominant kalemlere odaklanın. Bkz. birincil ve ikincil veri.
Doğrulama şart mı?
Tüketiciye dönük iddialarda güvence seviyesi kritik. Bkz. Green Claims Direktifi.


