ESPR
ESPR Çalışma Planı 2025–2030
Avrupa Komisyonunun ESPR Çalışma Planı hangi ürün gruplarını öncelikli seçti, hangi yatay tedbirleri getirdi ve delegated act takvimi nasıl işliyor?
16 Nisan 2025'te yayımlanan COM(2025) 187 sayılı ESPR Çalışma Planı, tüzüğün soyut çerçevesini somut bir takvime bağladı: yaklaşık 33 aday kategoriden altı öncelikli ürün grubu ve iki yatay tedbir seçildi.
Öncelikli ürün grupları
| Grup | Tip | İndikatif DA yılı |
|---|---|---|
| Demir & çelik | Ara ürün | 2026 |
| Alüminyum | Ara ürün | 2027 |
| Tekstil / hazır giyim | Nihai | 2027 |
| Lastikler | Nihai | 2027 |
| Mobilya | Nihai | 2028 |
| Yataklar | Nihai | 2029 |
Ara ürünlerin (çelik, alüminyum) önce ele alınması tesadüf değil: bu malzemeler binlerce nihai ürünün girdisidir, dolayısıyla veri altyapısı yukarı doğru zincirleme etki yaratır. Bkz. demir-çelikte DPP ve alüminyumda DPP.
Yatay tedbirler
- Onarılabilirlik skoru (2027, indikatif): elektronik ve küçük ev aletlerinde ürün grubundan bağımsız bir puanlama. Bkz. onarım hakkı direktifi.
- EEE geri dönüştürülmüş içerik ve geri dönüştürülebilirlik (2029): elektrikli ve elektronik ekipmanda malzeme döngüselliği. Bkz. WEEE, RoHS ve REACH.
Enerji ile ilgili ürünler devrediliyor
Eski Ecodesign Direktifi kapsamındaki ürünler ESPR'ye taşınıyor; geçiş 31 Aralık 2026'ya kadar tamamlanacak. Takvimden örnekler: bulaşık makineleri 2026, EV şarj cihazları ve soğutucular 2028, telefon ve tabletler 2030. Bkz. Ecodesign Direktifi'nden ESPR'ye.
Tekstildeki kapsam nüansı
İlk tekstil dalgası yalnızca hazır giyim ve aksesuarları kapsıyor; ayakkabı bu dalganın dışında. Bu ayrım, tedarikçi tarafında sık karıştırılıyor. Bkz. tekstil DPP rehberi ve ayakkabı sektöründe DPP.
İhracatçı için ne anlama geliyor?
- Listede olmak, tarihinizin belli olduğu anlamına gelmez — delegated act ve geçiş süresi eklenmeli.
- Listede olmamak muafiyet değildir — plan 2028'de güncellenecek ve müşteri talepleri regülasyondan hızlı.
- Ara ürün üreticisiyseniz talep daha erken gelir — çelik ve alüminyum tedarikçileri, nihai ürün üreticilerinden önce veri sağlamak zorunda kalacak.
Bkz. zaman çizelgesi rehberi.
Sık sorulan sorular
Plan neden bu kadar daraltıldı?
Komisyon uygulanabilirliği önceledi: her ürün grubu için JRC hazırlık çalışması, istişare ve delegated act süreci gerekiyor. Dar bir liste, gerçekten tamamlanabilir bir takvim demek.
Yeni gruplar eklenebilir mi?
Evet. 2028'deki ara değerlendirme, planın güncellenmesi için öngörülen noktadır.
Gıda ve ilaç kapsamda mı?
Hayır. Gıda, yem ve tıbbi ürünler ESPR kapsamının dışında bırakılmıştır.


