ESPR
ESPR Madde 9–13: DPP Hükümleri
ESPR'nin Dijital Ürün Pasaportunu düzenleyen çekirdek maddeleri — Madde 9 zorunluluk, Madde 10 teknik tasarım, Madde 12 kayıt verileri, Madde 13 registry.
ESPR (EU) 2024/1781'in Dijital Ürün Pasaportuna ilişkin çekirdeği beş maddede toplanır. Bu maddeler "hangi veri" sorusunu cevaplamaz — onu delegated act'ler yapar — ama sistemin hangi ilkelere göre kurulacağını belirler.
Madde 9 — Pasaport zorunluluğu
Delegated act ile kapsama alınan ürünler için pasaportun varlığını, veri taşıyıcıyla bağını ve Ek III'te sayılan veri gereksinimlerini kurar. Pasaport, ürün piyasaya sürüldüğünde var olmak zorundadır; sonradan tamamlanacak bir belge değildir.
Madde 10 — Teknik tasarım
Uygulamada en çok sonuç doğuran madde budur. Dört ilke:
- Açık standartlar: kapalı, tescilli formatlar kabul edilmez.
- Makine-okunabilirlik: veri yalnızca insan okur bir sayfa olarak sunulamaz.
- Vendor lock-in yasağı: pasaport verisi bir satıcıya bağımlı olmadan taşınabilmelidir.
- Veri kalıcılığı: ürünün beklenen ömrü boyunca erişilebilirlik.
Bu dört ilke, DPP standartları rehberinde anlatılan EN ailesinin varlık nedenidir. Ayrıca yazılım seçiminde somut sorular verir: "Verimi standart bir formatta dışa aktarabiliyor muyum?", "Sağlayıcı değiştirsem pasaport bağlantılarım kırılır mı?" Bkz. DPP yazılımı seçme kriterleri.
Madde 11 — Veri taşıyıcı ve tanımlayıcılar
Taşıyıcının ürüne fiziksel olarak iliştirilmesini ve benzersiz tanımlayıcıların kullanılmasını düzenler. Teknik ayrıntı EN 18219 ve EN 18220 ile gelir. Bkz. EN 18220.
Madde 12 — Kayıt verileri
Registry'ye hangi verinin gönderileceğini belirler: benzersiz tanımlayıcılar, ekonomik operatör bilgisi, ürün kategorisi ve gümrük için emtia kodu. Dikkat: pasaport içeriği registry'ye gitmez.
Madde 13 — Merkezi DPP Registry
Komisyonu, 19 Temmuz 2026'ya kadar merkezi bir registry kurmakla yükümlü kılar. Registry bir indekstir; tanımlayıcıyı, barındırma adresini ve doğrulama verisini tutar. Bkz. AB DPP Registry rehberi ve DPP registry kayıt adımları.
Uygulama ve yaptırım: Madde 77–83
Denetim, Piyasa Gözetimi Tüzüğü (EU) 2019/1020 üzerinden yürür; yaptırımları üye devletler belirler ve "etkili, orantılı ve caydırıcı" olmak zorundadır. Bkz. pazar gözetimi ve denetim.
Sık sorulan sorular
Bu maddeler bugün beni bağlıyor mu?
Doğrudan hayır. Ürün grubunuz için bir delegated act kabul edilip geçiş süresi dolduğunda bağlar. Ancak teknik ilkeler bugünden sistem tasarımınızı etkilemelidir.
Ek III tam veri listesini veriyor mu?
Ek III kategorileri ve ilkeleri verir; kesin alan listesi delegated act ile gelir. Bkz. DPP veri alanları.
"Vendor lock-in yasağı" pratikte ne demek?
Sağlayıcınızı değiştirdiğinizde verinizi standart bir formatta alabilmeniz ve basılı QR bağlantılarınızın çalışmaya devam etmesi demektir. Bu, resolver kullanmanın en güçlü gerekçesidir. Bkz. resolver nedir.
